Het zal je leerlingen niet veel uitmaken hoe de som die ze maken nu heet, ze moeten hem tenslotte gewoon oplossen. Maar sprekend en denkend over rekenen en wat nu belangrijk is voor leerlingen om te kunnen, is het uit elkaar houden van de termen wel degelijk belangrijk. Er is ook verschil in de didactiek. Dus hieronder een kleine crash-course rekentermen rond redactiesommen.
Soorten sommen
- Verhaaltjessommen en Redactiesommen.
Hiermee wordt hetzelfde bedoeld. Het gaat hier om een som waarbij een stukje tekst staat. Je moet de som uit de tekst halen. Een voorbeeld van een verhaaltjessom is:
Jan springt 123 centimeter ver. Joep springt 16 centimeter verder. Hoe ver springt Joep?
- Contextsommen
Bij een contextsom wordt er een afbeelding die relevant is voor het uitrekenen van de som bij de tekst gegeven. De afbeelding is dus niet alleen voor de sier, hij verduidelijkt de som. Dit kan ook een grafiek of tabel zijn. Een voorbeeld van een contextsom is:
Sam is precies op de helft van zijn boek. Hoeveel bladzijden heeft het boek in totaal?
Voor het oefenen met verschillende contexten vind je bijpassende materialen voor contextsommen (groep 5, groep 6, groep 7, groep 8) in de webwinkel.
- Realistisch Rekenen
Realistisch rekenen is niet een soort som. Het is een manier van lesgeven die ontwikkeld is in de jaren 70 van de vorige eeuw. Het doel was om kinderen met meer inzicht en met behulp van eigen strategieën te leren rekenen. Bij het leren wordt uitgegaan van alledaagse situaties. Bij realistisch rekenen wordt dus wel veel gebruik gemaakt van context- en redactiesommen. Vaak al aan het begin van het leerproces. Er is minder aandacht voor het aanbieden van een specifieke rekenstrategie. Deze worden impliciet geleerd naar aanleiding van de context. De leerlingen kiezen hun eigen strategie en inzicht bij het oplossen van deze sommen.
Kritiek
Je hoort in de media op het moment veel kritiek op het "realistisch rekenen". Het zou de reden zijn waarom kinderen minder goed rekenen. Daarom willen veel mensen "terug" naar wat zij het "ouderwetse rekenen"noemen. Het stampen van rijtjes en sommen.
Nu is het automatiseren van de rekenvaardigheden een belangrijk onderdeel van het traditionele rekenen. Maar het is zeker niet het hele verhaal. Na het aanleren en inoefenen van een rekenstrategie ( waarbij ook aandacht is voor het begrip) wordt deze toegepast in een context- of redactiesom. Het heeft namelijk geen enkele zin om wel een mooie staartdeling te kunnen maken en geweldig kruislings te kunnen vermenigvuldigen als je daarna geen enkel idee hebt hoe je moet uitrekenen of je die nieuwe telefoon wel kunt betalen.
Context- en redactiesommen hebben in beide visies dus een plek. Ze worden alleen gebruikt op een ander punt in het leerproces.
Wat betekent dat in de klas?
Lange tijd had je als leerkracht bij redactiesommen maar een paar knoppen om aan te draaien: modellen, een stappenplan en veel oefenen.
Dat helpt, maar het is niet altijd genoeg. Want wat doe je als een leerling de bewerking wel kent, maar toch niet weet wat hij moet doen? Dan blijkt dat er nóg iets nodig is: begrijpen wat er in de situatie gebeurt.
Daar zit didactiek. Niet alleen oefenen, maar leerlingen helpen om eerst de situatie te doorzien en pas daarna te rekenen.
Niet alleen: welke bewerking hoort hierbij?
Maar:
- wat verandert er?
- wat blijft hetzelfde?
- hoe hangt het samen?
Als je dat expliciet maakt, help je ze echt begrijpen.
Precies daarvoor is het Situatiekompas ontwikkeld. Het Situatiekompas onderscheidt elf situatietypes, elk met een eigen manier van redeneren. Niet als trucje of stappenplan, maar als manier om leerlingen te helpen de situatie eerst te doorzien. Welk type is dit? Wat verandert er, wat blijft hetzelfde, hoe hangt het samen?
Voor leerkrachten en RT'ers die daar concreet mee aan de slag willen zijn er materialen per groep, een diagnostisch instrument en een webinar. Alles is te vinden op mvk-enroute.nl en situatiekompas.nl.
-
Een van de meest gebruikte downloads van En Route
Overzicht Rekenwoordenschat € 4,95
Reactie plaatsen
Reacties