Situatiekompas Basis Start pakket
Het Situatiekompas Basis Start pakket geeft leerlingen in groep 4 tot en met 8 een taal voor redactiesommen. Ze leren niet zoeken op trefwoorden, maar redeneren vanuit wat er in de situatie gebeurt. Het pakket bevat vijf volledig uitgewerkte situatietypen met lessenseries, posters, sorteerkaarten en ondersteunend materiaal. Na aanschaf ktijg je een wachtwoord toegestuurd en heb je direct toegang tot de materiaalomgeving.
De complete startset voor redactiesommen: vijf situatietypen, volledig uitgewerkt voor groep 4 tot en met 8.
Je leerlingen kunnen prima rekenen, maar bij redactiesommen lopen ze vast. Ze zoeken op trefwoorden, gokken welke bewerking het is en slaan de situatie over. Met het Situatiekompas leer je ze anders kijken: eerst begrijpen wat er gebeurt, dan pas rekenen.
Niet welk woord er staat, maar wat er gebeurt
Het Situatiekompas is een aanpak voor redactiesommen die leerlingen leert redeneren vanuit de situatie in het verhaal. Ze leren herkennen wat er in de som gebeurt, en kiezen op basis daarvan de juiste bewerking. Dat is een wezenlijk andere vaardigheid dan zoeken op trefwoorden als 'meer' of 'minder'.
De aanpak is gebaseerd op Schema-Based Instruction (SBI), een goed onderzochte didactische lijn die laat zien dat leerlingen beter leren redeneren over redactiesommen als ze situatietypen leren herkennen.
Wat zit er in het pakket?
Basismateriaal (voor de hele school)
- Situatiekompas poster — overzicht van alle 11 situatietypen, hangt het hele jaar in de klas
- Poster basisbewerkingen — wanneer gebruik je optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of delen?
- Poster stappenplan — stap voor stap van situatie lezen naar bewerking kiezen naar uitrekenen
- Spiekkaartjes middenbouw en bovenbouw — voor op tafel of in de map tijdens zelfstandig werken
- Praatkaartjes — helpen leerlingen hun denkproces te verwoorden
- Domino Verhaal - Situatie — voor groep 4 t/m 8, koppelt situatiezinnen aan situatietypen
- Losse kaartjes Situatiekompas — leerlingen leggen ze op tafel en wijzen aan welk type de som is
- Sorteerkaarten — sommen van alle vijf situatietypen door elkaar, sorteren naar het juiste type
- Zoek iemand die... — bonusmateriaal, beweegvorm als klassikale opener
Per situatietype (x5: er komt iets bij, er gaat iets af, er is een verschil, er komt steeds hetzelfde bij, er wordt iets verdeeld)
- Poster middenbouw
- Poster bovenbouw
- Volledige lessenserie voor groep 4 t/m 8, met werkbladen en extra lesideeën
- Werkkaarten passend bij het situatietype
En natuurlijk:
Handleiding, overzicht van alle materialen en drie scenario's voor gebruik
Voor wie is dit pakket?
Voor de school
- Je wilt een schoolbrede aanpak voor redactiesommen, van groep 4 tot en met 8
- Je zoekt materialen die leerkrachten zelfstandig kunnen inzetten, ook zonder uitgebreide scholing
- Je wilt dat alle leerlingen dezelfde taal leren voor het redeneren over sommen
- Je hebt iets nodig dat aansluit bij de rekenmethode die je al gebruikt
Voor de RT-praktijk
- Je werkt met leerlingen die vastlopen bij redactiesommen
- Je wilt een aanpak die je direct kunt inzetten, zonder lange voorbereiding
- Je hebt materialen nodig voor kleine groepen én voor individuele leerlingen
- Je wilt kunnen uitleggen waarom je aanpak werkt, ook aan ouders en verwijzers
Drie manieren om te starten
Als leerkracht
- Introduceer elk situatietype met de bijbehorende lessenserie, als aanvulling op de methode
- De les duurt ongeveer 60 minuten en is volledig uitgewerkt
- Gebruik de sorteerkaarten en domino als herhalingsvorm in de weken erna
Als RT'er
- Begin met de sorteerkaarten om te zien waar leerlingen vastlopen
- Werk gericht één situatietype door met de lessenserie voor de juiste groep
- Gebruik de praatkaartjes om leerlingen hardop te laten redeneren
Als school
- Introduceer de vijf situatietypen in volgorde door het jaar
- Hang de posters het hele jaar in alle klassen als gedeeld referentiepunt
- Alle leerkrachten van groep 4 t/m 8 werken met dezelfde materialen en dezelfde taal
Aanpak gebaseerd op onderzoek
Het Situatiekompas is gebaseerd op Schema-Based Instruction (SBI), een didactische aanpak waarbij leerlingen situatietypen leren herkennen in plaats van te zoeken op oppervlaktekenmerken. Onderzoek laat zien dat leerlingen hierdoor beter leren redeneren over redactiesommen, ook bij complexere opgaven.