Tijdens de Grote Rekendag staat dit jaar de vraag centraal: Kan het kloppen? Een eenvoudige vraag, maar bij het werken aan redactiesommen is het een hele belangrijke.
Want wie regelmatig met verhaalopgaven werkt, ziet het meteen: leerlingen rekenen soms iets uit wat onmogelijk is — zonder dat ze daar zelf van schrikken.
Waarom merken kinderen het niet?
Veel leerlingen zijn tijdens het oplossen van redactiesommen vooral bezig met:
-
welke getallen zie ik
-
welke bewerking moet ik doen
-
hoe kom ik zo snel mogelijk bij een antwoord
Het verhaal en de betekenis van de getallen raken op de achtergrond.
Daardoor kan er zomaar uitkomen dat een ijsje €123 kost, of dat iemand 8000 kilometer naar huis fietst. En je leerling denkt: klaar, volgende som.
Nakijken is moeilijk
Je eigen werk controleren vraagt afstand. Dat weten we allemaal. Net zoals je in je eigen tekst gemakkelijk typefouten over het hoofd ziet, zien leerlingen vaak niet of hun rekenantwoord realistisch is. Ze hebben hulp nodig bij waar ze naar moeten kijken.
Twee vragen die altijd helpen
In mijn begeleiding laat ik leerlingen daarom vaak twee dingen controleren:
1. Is het logisch?
Past dit bij wat ik weet van de wereld?
2. Staat het in de goede eenheid?
Heb ik euro’s, meters, minuten, kilo’s?
Alleen deze twee vragen leveren al veel winst op in het begrijpen van redactiesommen.
Maar het kan rijker
Want wat “logisch” is, hangt af van kennis. En daar zien we iets veranderen. Veel kinderen weten bijvoorbeeld niet goed meer:
-
wat een brood ongeveer kost
-
hoe lang je fietst over een paar kilometer
-
hoeveel liter er in een tank gaat
Betalen gaat met een pas. Afstanden worden met de auto afgelegd. Informatie komt minder uit eigen ervaring. Dan wordt logisch redeneren moeilijker.
Dus moeten we het oefenen
Realiteitszin ontwikkel je door samen te praten over situaties.
Door te vragen:
-
zou dit echt kunnen
-
wanneer wel
-
wanneer niet
-
wat moet er dan anders zijn
Dat gesprek helpt leerlingen om grip te krijgen op het verhaal achter de som.
Eerst begrijpen, dan pas rekenen
Wanneer leerlingen leren de situatie vast te houden, merken ze veel sneller dat een uitkomst niet kan. En dat voorkomt fouten die anders onopgemerkt blijven. Ze leren hun antwoord controleren, niet alleen op rekenwerk, maar ook op betekenis.
Een kleine werkvorm: kan het kloppen?
Kies een redactiesom uit je methode of van een werkblad. Laat leerlingen eerst niet rekenen.
Bespreek samen alleen een mogelijk antwoord.
Bijvoorbeeld:
-
Zou €123 voor een ijsje kunnen?
-
Kan iemand 8000 kilometer fietsen?
-
Is 4 minuten genoeg voor deze activiteit?
- Welke antwoord zou het ongeveer kunnen zijn?
- Vanaf welk antwoord is het echt te veel of te weinig?
Vraag vervolgens:
waarom wel?
waarom niet?
wat weet je dat helpt om dit te beoordelen?
Wat gebeurt hier?
Leerlingen leren:
- het verhaal serieus nemen
- nadenken over eenheden
- hun antwoord toetsen aan de werkelijkheid
- uitleggen hoe ze weten dat iets kan of niet
En precies dat versterkt hun vaardigheid in het oplossen van redactiesommen.
Een kleine vraag met grote kracht
Misschien is dit wel één van de waardevolste vragen die je kunt stellen tijdens je rekenles:
Kan het kloppen?
Reactie plaatsen
Reacties