Er komt iets bij. Er gaat iets af.
Een les over contextsommen
In groep 3 gaf ik een les over redactiesommen. Op het bord stonden twee zinnen: Er komt iets bij. Er gaat iets af.
We werkten met korte contextsommen van redactiesommen.nl, eenvoudig en herkenbaar, passend bij deze groep. Ik las de sommen voor, zodat de tekst zelf geen drempel was.
Hoe de les verliep
We begonnen met het lezen van de zinnen op het bord. In deze groep is taal niet vanzelfsprekend, dus lezen en begrijpen tegelijk kostte tijd en aandacht. Daarna bedachten we samen voorbeelden: wanneer komt er iets bij, wanneer gaat er iets af? Kinderen herkennen die situaties uit hun eigen leven en kunnen dat dus heel goed. Het gaat er in deze fase om dat ze die herkenning leren koppelen aan een redactiesom.
Eerst denken, dan rekenen
Ik las een contextsom voor van redactiesommen.nl en vroeg de kinderen om één vinger op te steken als er iets bijkomt, en twee vingers als er iets afgaat. Dat lijkt een kleine stap, maar het heeft een belangrijk effect: kinderen kunnen pas het goede signaal geven als ze hebben bepaald wat er in het verhaal gebeurt. Die volgorde, eerst de situatie begrijpen, dan de bewerking kiezen, is precies wat redactiesommen vraagt.
Dat vonden ze lastig. Rekenen voelt als doen, en dit voelt als even wachten. Maar als je het opknipt en stap voor stap doorvraagt, lukt het wel. De vervolgvraag was: hoe weet je dat? Wat was er eerst? Wat gebeurde er daarna? Even stil, een paar pogingen, maar er kwamen antwoorden. "Hij verkoopt ze", "Hij maakt er meer. "
Omkeringen
Bij optellen en aftrekken zie je regelmatig dat kinderen de som omdraaien: ze schrijven 2 - 5 in plaats van 5 - 2. Ze pakken de getallen in de volgorde zoals ze die tegenkomen in de tekst, zonder stil te staan bij wat er wiskundig als eerste was.
Kinderen die in deze les eerst hadden nagedacht over de situatie, wat was er eerst, wat gebeurde er daarna, schreven de som daarna in de goede volgorde. Zonder dat daar extra uitleg over de bewerking zelf voor nodig was.
Waarom dit in groep 3 begint
In de bovenbouw kun je met dezelfde aanpak werken bij redactiesommen, maar dan met veel meer situaties en complexere contextsommen. In groep 8 gaat het niet alleen om optellen en aftrekken, maar om een breed scala aan situaties die steeds meer van leerlingen vragen. Als je daar meer over wil lezen, kun je kijken op: www.situatiekompas.nl
Deze les duurde niet lang en vroeg geen bijzondere voorbereiding. De kinderen letten op taal, maakten een voorstelling en redeneerden. Dat zijn vaardigheden die je de hele basisschool door kunt oefenen, en die verder gaan dan rekenen alleen.
Reactie plaatsen
Reacties