Wat als rekenen in groep 3 al begint met begrijpen wat er gebeurt?

Situaties zijn overal, ook al zie je ze niet

Rekenen gaat altijd ergens over. Over een winkelier die wisselgeld teruggeeft, over twee kinderen die samen snoep delen, over een trein die vertrekt. Die situaties zitten niet alleen in redactiesommen, ze zitten in elk echt gebruik van rekenen.

Toch behandelen we redactiesommen in veel klassen als een apart onderdeel, iets wat je erbij doet als de rekenvaardigheid al zit. Eerst leren rekenen, dan pas begrijpen waar het over gaat.

Maar wat als het andersom werkt? Wat als leerlingen die vanaf groep 3 leren redeneren vanuit wat er gebeurt in een situatie, juist beter worden in rekenen?

Wat een doorgaande lijn zou veranderen

In groep 3 leren kinderen niet al de tafels of kolomsgewijs optellen. Maar ze begrijpen wel al: er zijn 4 stoelen en er komen er 3 bij. Ze voelen het verschil tussen erbij komen en weggaan. Dat is situatiegericht denken in de kern.

Als je dat denken een naam geeft, er consequent op terugkomt en het als kapstok gebruikt voor steeds complexere situaties in groep 4, 5, 6, 7 en 8, dan bouw je iets op. Geen trucje per groep. Een manier van kijken.

Leerlingen die dat hebben, gokken niet op woorden als meer, minder of totaal. Ze lezen een som en vragen zich af: wat gebeurt hier eigenlijk? Wat verandert er, wat blijft gelijk, wat weet ik nog niet?

Dat is de vraag die telt.

Waarom dit nog nauwelijks zo wordt gedaan

Niet omdat leerkrachten het niet willen. Maar omdat materialen en methodes dit zelden als lijn aanbieden. Elke groep heeft zijn eigen aanpak, zijn eigen bladzijden. Er is weinig dat zegt: dit is hoe je in groep 3 begint, en dit is hoe je in groep 8 verder bent.

Het Situatiekompas is één stap in die richting, voor groep 4 tot en met 8. Maar het idee achter het kompas, eerst begrijpen wat er gebeurt, verdient een plek die vroeger begint en breder loopt dan één hulpmiddel.

Dat is waar ik aan werk. En ik ben benieuwd of jij als leerkracht of RT'er herkent wat ik bedoel.

Herken jij dit in je klas?

Loopt een leerling bij jou vast bij redactiesommen, terwijl de rekenvaardigheid er eigenlijk wel is? Of gebruik je al iets waardoor leerlingen eerst nadenken over de situatie? Ik hoor het graag, via het contactformulier of op Instagram.