Wat zijn redactiesommen eigenlijk?

Redactiesommen zijn geen apart rekenonderdeel, maar een manier waarop rekenen in een betekenisvolle context wordt aangeboden.
Leerlingen moeten niet alleen rekenen, maar ook begrijpen wat er gebeurt in een situatie, welke informatie relevant is en wat er precies gevraagd wordt.

Juist dat begrijpen gaat vaak mis.

Waarom redactiesommen zo vaak vastlopen

In de praktijk zie je dat leerlingen:

  • gokken op basis van één woord

  • wel kunnen rekenen, maar de verkeerde som maken

  • vastlopen bij het plannen of controleren

  • strategieën door elkaar gebruiken

Dat heeft meestal niet te maken met te weinig oefenen, maar met onvoldoende grip op de situatie in het verhaal.

Het gaat niet om woorden, maar om situaties

Woorden als meer, minder of totaal zijn op zichzelf geen betrouwbare aanwijzingen voor de juiste bewerking.
Wat telt, is wat er gebeurt:
komt er iets bij, gaat er iets af, wordt er verdeeld, vergeleken of samengevoegd?

Door te leren kijken naar het type situatie, ontstaat er overzicht en voorspelbaarheid.

Redactiesommen en het Situatiekompas

Het Situatiekompas is ontwikkeld om dit denken te ondersteunen.
Het helpt leerlingen (en begeleiders) om een verhaalsom eerst te analyseren:

  1. Wat gebeurt er in het verhaal?

  2. Om wat voor situatie gaat het?

  3. Welke bewerking past daarbij?

Pas daarna wordt er gerekend.

Dit denkkader vormt de basis onder veel van de materialen die ik ontwikkel voor redactiesommen.

De plek van redactiesommen in de rekenles

Redactiesommen horen niet alleen aan het eind van een les of als toetsvorm.
Ze zijn juist geschikt om:

  • inzicht in bewerkingen te verdiepen

  • samenhang tussen domeinen zichtbaar te maken

  • te oefenen met plannen, redeneren en controleren

Ook in de onderbouw leg je hiervoor al belangrijke fundamenten.

Verdieping & praktijkvoorbeelden